financiële verhouding

Financiële verhouding tussen bestuurslagen

In vele landen, ook in Nederland, worden talrijke wettelijke publieke taken verricht door decentrale overheden, terwijl daar geen decentrale belastingen tegenover staan. Dat komt doordat in die landen wettelijk is bepaald dat de meeste belastingen door de centrale staat worden geheven. Dit verschil tussen decentrale uitgaven en inkomsten vormt de basis voor de financiële verhouding tussen bestuurslagen, in Nederland zijn dat het Rijk, de provincies en de gemeenten. 

De Nederlandse financiële verhouding kenmerkt zich door omvangrijke algemene en specifieke uitkeringen van de centrale overheid aan de lagere overheden. Daarmee wordt “verticale verevening” bereikt.

Een ander belangrijk aspect van de financiële verhouding vormt de “horizontale verevening”. Hiermee wordt bedoeld de verdeling van budgetten tussen de eenheden binnen een en dezelfde bestuurslaag. In Nederland wordt de horizontale verevening tussen gemeenten bewerkstelligd door (onder andere) het gemeentefonds. De reden ervan is dat gemeenten onderling van elkaar verschillen in de taken die ze uitvoeren en de kosten die zij maken; ook verschillen gemeenten qua vermogen om eigen inkomsten te genereren. 

Bruno Steiner is een van de Nederlandse deskundigen op het gebied van financiële verhoudingen.